Op naar Kundiawa

Eindelijk, het is zover! Vol spanning rijden we ’s ochtends vroeg weg uit Madang. Peter, de broer van Barbara, rijdt. Barbara zit achterin samen met haar dochters Margaret en Marie en met dorpsgenote Salume. Joseph Dopra, ambtelijk baas van de provincie Madang, begeleidt ons met nog enkele kinderen in een tweede auto.

Peter

Ik ben niet alleen nerveus omdat ik naar m’n nieuwe woonplaats ga, maar ook omdat zoveel mensen me gewaarschuwd hebben: de weg van Madang naar Kundiawa schijnt niet veilig te zijn. In Kundiawa moet ik oppassen. Rondom kerst en oud en nieuw is het extra onveilig. Al deze goedbedoelde waarschuwingen tolden de afgelopen dagen door m’n hoofd.

Weg door Madang Province

De weg door Madang Province is prachtig. Al snel rijden we door tropisch regenwoud afgewisseld met huisjes gemaakt van bushmateriaal. De muren bestaan uit gevlochten stengels. De daken uit een lang gedroogd soort gras. In Madang en soms in de highlands staan de huisjes op palen vanwege de stortbuien en het ongedierte. De weg is niet best. Soms is er helemaal geen weg. Aardverschuivingen zijn aan de orde van de dag. Toch schieten we aardig op.

Na anderhalf uur rijden, stoppen we bij een lokaal marktje. Ze verkopen allerlei fruit en groenten. Barbara en Salume laden in. In de bergen zijn kokosnoten en betelnoten duurder.

Marktje onderweg

Na een tijdje slingeren door tropisch regenwoud komen we in de Ramu vallei. Deze vruchtbare riviervallei huisvest één van Papuaas grotere agrarisch-industriele bedrijven. Het bedrijf Ramu produceert suiker en steeds meer palmolie. De gehele vallei is een groot akker. In het stadje zelf wonen circa 10.000 mensen. Allen werkzaam voor het bedrijf of indirect afhankelijk van het bedrijf. Joseph vertelt dat het bedrijf de aanleg van alle voorzieningen in de Ramu vallei zelf voor haar rekening neemt. Inclusief de doorgaande weg, huizen en winkels.
We zijn op zoek naar de CEO van het bedrijf. Joseph, trots op z’n netwerk, wil even binnenwippen. Hij wil gelijk de auto laten repareren. De slechte wegen hebben hun tol geeist. Al snel regelt de CEO een spoedreparatie in de bedrijfsgarage. De CEO stapt achterin de auto om de weg te wijzen. Maar deinst verschrikt achteruit. Ik blik in de auto en zie een varken rondhuppelen. Een cadeautje voor een dorpsgenoot van Jospeph, een bijdrage in de bruidprijs die hij moet betalen. Varkens zijn van oudsher ontzettend waardevol in PNG, vooral in de highlands.

Peter besluit verder te rijden. Hij heeft net de band verwisseld van de andere auto. Hij gaat op zoek naar een bandreparateur. Zonder reserveband de highlands highway over, is geen goed idee. Na een kwartiertje rijden komen we bij een groepje winkeltjes en huizen. Het houdt het tussen een dorpje en een parkeerplaats. De sfeer doet me denken aan een oude wild west film. Iedereen hangt rond en kijkt je aan. Het is warm. Ook Barbara voelt zich duidelijk niet op haar gemak. Ze waarschuwt me uit te kijken. Gelukkig verveel ik me niet. De volledig handmatige bandreparatie is een spektakelstuk.

Aan het eind van de middag bereiken we eindelijk Goroka. We liggen vijf uur achter op de planning. Het is ontzettend druk in het hoofdstadje van de Eastern Highlands. In het centrum is een rugby wedstrijd aan de gang. Het lijkt alsof het publiek de grootte van het veld bepaalt. Hoe dichter zij op de wedstrijd duiken, hoe kleiner het veld. Na een korte stop maken we ons voor de laatste etappe. Joseph, de kids en het varken hebben zich inmiddels weer bij ons gevoegd. We duiken Simbu in. De bergen worden nog steiler, de dalen dieper. De kleine huisjes lijken bijna van de rand af te vallen. Een aardverschuiving zal rampzalige gevolgen hebben. Het is koud en het regent in de bergen. We rijden over het meest gevaarlijke stuk van de rit. Hier vinden regelmatig overvallen plaats.

We bereiken Kundiawa zonder kleerscheuren. Ook hier een grote drukte op straat. Het is inmiddels donker. We stappen even uit bij m’n nieuwe huis. Het ligt hoger en staat ook nog op palen. Een trap met 10 treden leidt naar boven. Het lijkt groot. Er staat een schuurtje in de tuin zo groot als de traditionele huisjes die ik vanuit de auto de hele dag heb gezien. Fred en Maggie, de huiseigenaren, komen enthousiast de trap naar beneden. Ik denk niet dat ik ze morgen nog herken zo in het donker!

Traditioneel huis in Simbu Province

Even later rijden we de parkeerplaats van Hotel Mount Wilhelm op. Fred en Maggie gaan morgenvroeg hun huis uit. Ik slaap nog één nachtje in een hotel. Gevoelens van avontuur (waar ben ik aan begonnen?), spanning (wat staat me te wachten?) en angst (wauw daar ben ik dan eindelijk!) wisselen zich af. M’n hoofd zit vol. De opwinding en spanning voor vandaag eisen hun tol. Ik val in slaap.


PS. Nu ik weer internet heb, zal ik de komende weken de 'schade' van afgelopen maand proberen in te halen

kerstbericht(je)

Hoi allemaal,

Hopelijk hebben jullie allemaal fijne kerstdagen gehad! Ik heb kerst gevierd in Gembogl, een van de meest bergachtige provincies van PNG. Traditioneel gegeten en geslapen in een 'haus kol' en 'haus kuk'. Ook proberen te wandelen. Maar het is regenseizoen, dus erg prettig wandelen was het niet.

Op eerste kerstdag de katholieke kerkdienst bijgewoond. De meeste mensen hier zijn katholiek. Ik vermoed dat de katholieken vanaf de jaren dertig het meest fanatiek zieltjes hebben gewonnen in de highlands.
Tijdens de kerkdienst leek ik meer aandacht te krijgen dan de priester en het beeld van Maria samen… Zeker toen de voorganger mij uitvoerig ging bedanken voor mijn komst en iedereen op 1, 2, 3 in de handen liet klappen voor mij. En dat aan het begin en het eind van de dienst, beide keren vijf maal. Tsja, ik ben en blijf als ‘waitman’ een opvallende verschijning.

Ik houd het berichtje kort. Ik ben in Goroko nu. Hier kan ik wel op het internet en geld pinnen. Net zelfs thaise curry saus opgespoord, die niet over datum was, yeah! In Kundiawa heb ik nergens internet, ook niet op m’n werk. Het gehele provinciale ambtelijke apparaat heeft geen internet en geen telefoonverbinding naar buiten. Alleen de hoogste baas kan naar een locatie buiten het kantoor bellen. Hoezo, een communicerende overheid?

Ik probeer thuis internet te regelen, maar mijn vaste telefoonlijn is kapot. En ik probeer al ruim een maand iemand van de telefoonmaatschappij te laten komen. Zonder resultaat…

Verder m’n draai behoorlijk gevonden. Veel aardige mensen ontmoet, al heel redelijk aan het integreren dus in Simbu. In de buurt kent iedereen mijn naam al. Over alle leuke en bijzondere avonturen en opvallendheden schrijf ik binnenkort meer op m’n weblog! Geef me nog een maand om internet te regelen ;) Ik ben op m’n computertje wel de verhalen aan het bijhouden. Dus hopelijk kan ik jullie gauw meer vertellen.

Heel erg bedankt voor jullie lieve mails, electronische kaartjes en berichtjes. Ik kan jullie steun goed gebruiken. Ik mis jullie veel. Sorry, ik kan nu even niet persoonlijk reageren. Zodra ik thuis internetverbinding heb, ga ik dat inhalen :-)

Heel veel plezier met oud en nieuw en een heel gelukkig 2008 alvast gewenst!

Lieve groeten, Koen

Autoslingeren en tsunami’s

Aan de verkeerde kant van de weg en links schakelend slinger ik over de hoofdweg van Madang. Ondanks het open raam gutst het zweet van m’n voorhoofd. Mijn shirt plakt aan m’n rug en de stoel. ‘Is het de adrenaline of de felle zon en de hoge luchtvochtigheid?’ vraag ik mezelf af.

In Madang heb ik al twee keer gereden in de truck en het busje van VSO. De drie auto’s van VSO zijn dringend aan vervanging toe. David, voormalig volunteer in Gambia en China, is bezig met een omvangrijke controle van de veiligheid van VSO’ers in Papua Nieuw Guinea. Hij vindt het niet langer verantwoord: “Stel dat er een tsunami komt. Dan moeten we alle VSO’ers in laaggelegen delen heel snel kunnen evacueren. Als de auto dan niet start, hebben we een groot probleem.”

De VSO auto’s misstaan overigens niet tussen het overig wegverkeer. Misschien maar goed ook, gelet op de slechte gesteldheid van de wegen. Autorijden staat gelijk aan manoeuvreren langs de vele gaten in de weg. De moeilijkheidsgraad is hoog door de grote horden voetgangers aan de ene kant en de slingerende tegemoetkomende auto’s aan de andere kant. Dronken bestuurders hebben er baat bij. Zij vallen in dit slingergewoel totaal niet op.

VSO-chauffeur Alfonse tussen 'zijn' auto's

Door het gebrek aan openbaar vervoer en taxi’s is personenvervoer voor vele autobezitters een inkomstenbron. PMV’s (public minivans) rijden af en aan. Voor 10 eurocent naar de andere kant van de stad, ideaal. Grotere jeeps en trucks met passagiers in de open laadruimte brengen mensen van het omringende platteland naar het centrum van Madang.

Infrastructuur en vervoer is in PNG een groot probleem. Zo vanzelfsprekend wij kriskras door Nederland rijden, treinen of fietsen, zo gecompliceerd ligt het hier. Neem bij voorbeeld Port Moresby. De hoofdstad is niet over de weg bereikbaar vanaf de binnenlanden en het noordelijke deel van PNG. Een groot deel van de Papua’s woont nu juist in deze gebieden. Waar Den Haag regelmatig garant staat voor ‘ver-van-ons-bed-shows’, heeft Port Moresby de eer dat letterlijk te zijn voor menig Papua.

Dwars over het hoofdeiland van PNG loopt de Highlands Highway. Deze weg verbindt de kuststad Lae (bijna 100.000 inwoners) met de bergachtige, maar dichtbevolkte binnenlanden. Tussen de steden en dorpen in het noorden en de binnenlanden rijden particuliere lange afstand busjes. Deze zijn echter nogal eens het doelwit van raskols (bandieten). Voor veel interlokaal vervoer ben je daarom in PNG al gauw aangewezen op het vliegtuig. Helaas is dat voor het grootste deel van de Papua’s niet te betalen.

Dedey is ober in de Madang Lodge. Het resort waar VSO-volunteers tijdens hun oriëntatie en training verblijven. Dedey komt oorspronkelijk uit een klein dorpje in de provincie Madang, hemelsbreed minder dan 100 kilometer van de stad. Toch kan hij alleen naar zijn familie met het vliegtuig. De prijs voor een enkele reis is 280 Kina (ongeveer € 70). Zijn familie heeft hij al 3 jaar niet gezien.



PS. De kans op een tsunami is groot in PNG. Het land kent regelmatig grote aardbevingen, waarbij een 6 of 7 de schaal van Richter gangbaar is. Nog in 1998 is een hele stad weggevaagd door een tsunami die drie grote golven kende. De hoogste golf was ongeveer 10 meter!